THPT Le Thuy - Quang Binh

A+ A A-

Đổi mới phương pháp dạy học môn Địa lý


1.Vì sao phải đổi mới PPDH địa lí?
    Có một lời dạy mà ai đã là học trò thì không được để quên, đó là: “Kẻ nào chẳng cố gắng tìm hiểu, ta chẳng chỉ vẽ; kẻ nào chẳng phát biểu được tư tưởng của mình, ta chẳng khai phỏng cho; kẻ nào ta bày ra một phương diện mà chẳng suy  được ba phương diện còn lại, ta chẳng dạy nữa”. Lời dạy ở sách Luận Ngữ của Khổng Tử cách đây hơn 2.500 năm mà bây giờ lại hoàn toàn phù hợp với phương pháp dạy học hiện đại: “Học trò là người chủ động, thầy giáo là người chủ đạo”.
    Trong mối quan hệ giữa ba thành tố của quá trình dạy học: mục tiêu, nội dung và phương pháp thì phương pháp dạy học phải nhằm thực hiện mục tiêu và phụ thuộc vào nội dung dạy học.
    Sự thay đổi của mục tiêu và nội dung dạy học đòi hỏi phương pháp dạy học (PPDH) cũng phải thay đổi cho phù hợp, chỉ khi người giáo viên địa lí chuyển từ dạy học theo kiểu liệt kê, mô tả và thông báo - tái hiện sang một kiểu dạy học mới đòi hỏi HS phải làm việc nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn thì khi đó mới có phát triển ở HS các năng lực tư duy, sáng tạo và năng lực hành động như mục tiêu dạy học đã xác định, đồng thời mới đảm bảo được nội dung dạy học.
2. Thực trạng về dạy học môn Địa lí trong nhà trường.
- Hiệu quả dạy học chưa cao, nhiều bất cập.
- GV chưa có nhiều kinh nghiệm đổi mới (lạm dụng phương tiện mà chưa rèn kĩ năng địa lí).
- Thiếu trang thiết bị phục vụ dạy học cho bộ môn.
- HS chưa hứng thú học tập, coi đây là môn phụ.
- (…).
3. Một số giải pháp đổi mới PPDH Địa lí.
- Đổi mới trong việc soạn giáo án:
    Nội dung cơ bản cốt lỗi của giáo án bao gồm hai thành phần cơ bản có mối quan hệ chặt chẻ với nhau. Một là những tình huống học tập, những vấn đề, những bài tập nhận thức được đặt ra từ nội dung bài học phù hợp với trình độ tiếp thu của học sinh. Hai là, ứng với mỗi tình huống học tập, vấn đề, bài tập là một hệ thống các hoạt động, các thao tác được GV sắp xếp hợp lí nhằm hướng dẫn học sinh từng bước tự tiếp cận và chiếm lĩnh kiến thức một cách chủ động, sáng tạo.
    Như vậy thiết kế giáo án là thiết kế những tình huống học tập, vấn đề, bài tập và hệ thống các hoạt động, thao tác tương ứng, chứ không phải là thiết kế những việc làm của GV trên lớp để truyền thụ một chiều cho học sinh. Tiến trình giờ học do vậy là tiến trình hoạt động thật sự của bản thân chủ thể học sinh và thời gian chủ yếu phải dành cho hoạt động của HS.
    Mỗi GV có thể thiết kế và trình bày giáo án dưới các hình thức khác nhau tùy thuộc vào điều kiện dạy học, vào đối tượng HS. Tuy vậy, trong khi thiết kế giáo án, cần lưu ý một số điểm quan trọng:
     Xác định rõ mục tiêu bài học.
     Bài giảng phải có cấu trúc lôgic.
     Cần có nhiều hoạt động của HS.
     Phối hợp các PPDH khác nhau.
- Đổi mới trong tổ chức dạy học trên lớp.
    Đổi mới PPDH Địa lí phải làm sao phát huy mạnh mẽ các hoạt động tích cực, tự giác, sáng tạo của HS bằng việc tăng cường các hoạt động học tập, các hoạt động tương tác, hợp tác của HS. Tổ chức và hướng dẫn HS hoạt động với các phương tiện dạy học Địa lí. Tổ chức, hướng dẫn HS thu thập, xử lí thông tin trong SGK và trình bày lại.
Dạy học ngày nay không còn đơn thuần chỉ là việc truyền đạt kiến thức của GV cho HS, mà phải tạo ra những cơ hội để phát triển ở học sinh khả năng tự tìm kiếm, xử lí và thu thập thông tin, nói cách khác là phải rèn luyện cho học sinh khả năng tự học để họ có thể tự bổ sung kiến thức của mình và khả năng học tập suốt đời.
Thay cho lời kết, tôi có một ý nghĩ muốn nói với các em học sinh:
“Nhân loại cho ta hạt giống để gieo mầm sự hiểu biết, chứ không phải cho ta quả đã chín sẵn để thưởng thức”.
Nguyễn Thị Trang - Tổ Địa lí


Bản quyền thuộc về trường THPT Lệ Thủy © 2010 - 2011
Địa chỉ: Trường THPT Lệ Thủy- thị trấn Kiến Giang- huyện Lệ Thủy - tỉnh Quảng Bình
Điện thoại: 0523.882.628, Email This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.